Sáng 10/12, trong chương trình làm việc của Kì họp thứ 10 Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Giáo dục Đại học và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.

Nhiều điểm mới mang tính đột phá

Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) thiết lập một hệ thống giáo dục đại học thống nhất, quản trị tiên tiến, gia tăng sức mạnh nội sinh; kết thúc hoạt động của Hội đồng trường tại các cơ sở giáo dục đại học công lập và tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng trong cơ sở giáo dục đại học. Luật đảm bảo quyền tự chủ toàn diện của các trường đại học về không gian học thuật, đội ngũ cán bộ, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tài chính và hợp tác quốc tế.

Luật tạo bước đột phá trong quản trị cấp cơ sở, đồng bộ giữa các trình độ đào tạo, tăng tính quyết định của cơ sở giáo dục đại học. Nhà nước quản lí hệ thống theo chuẩn, ứng dụng công nghệ thông tin và kết hợp nhuần nhuyễn giữa hậu kiểm – tiền kiểm để đảm bảo chất lượng.

Luật đổi mới hoạt động giáo dục đại học theo hướng thúc đẩy học tập suốt đời, hiện đại hóa chương trình, học liệu, công nghệ, thu hẹp khoảng cách với thị trường lao động và kiểm soát chặt chẽ các nhóm ngành giáo viên, sức khỏe, pháp luật.

Chính sách đầu tư hướng tới các cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn, nâng chuẩn; hình thành đại học xuất sắc dẫn dắt hệ thống; huy động mọi nguồn lực và tạo sân chơi cạnh tranh bình đẳng giữa công lập và tư thục. Luật mở hành lang thu hút đội ngũ giảng viên giỏi, hỗ trợ sinh viên từ đại học đến sau đại học; thúc đẩy đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học và công nghệ mới.

Dự thảo Luật được rà soát kỹ lưỡng, tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu Quốc hội, các bộ ngành và chuyên gia. Xuyên suốt 46 điều của dự thảo là cụm từ khóa: “Hiện đại hóa giáo dục đại học, gia tăng chất lượng đào tạo đại học”.

“Tự chủ” nhưng không “tự lo”

Trước khi Quốc hội biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Nguyễn Kim Sơn đã trình bày báo cáo tiếp thu, chỉnh lí dự thảo.  

Dự thảo luật nhận được 336 ý kiến góp ý, trong đó 244 ý kiến của đại biểu Quốc hội, đồng thời tiếp thu hơn 3.000 ý kiến của Ủy ban Văn hóa và Xã hội. Các góp ý thể hiện sự kì vọng lớn đối với dự án Luật. Chính phủ đã tiếp thu, chỉnh lí toàn diện nhằm kiến tạo một dự thảo Luật rõ về cấu trúc, thông về thể chế, mạnh về hiệu lực, bền về thời gian.

Một trong những nội dung trọng tâm là mở rộng quyền tự chủ đại học. Chính phủ đã tiếp thu ý kiến để thể chế hóa quan điểm tự chủ nhưng không "tự lo", đảm bảo Nhà nước và cơ sở giáo dục đại học cùng chia sẻ trách nhiệm phát triển hệ thống. Quy định mới hướng tới xây dựng mô hình tự chủ toàn diện, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch, trách nhiệm giải trình và kiểm định chất lượng.

Về đại học vùng, dự thảo luật được chỉnh sửa theo hướng tăng hiệu quả quản trị, làm rõ chức năng điều phối chiến lược và rà soát giảm khâu trung gian theo tinh thần Nghị quyết 71. Với trường đại học thành viên, Chính phủ hoàn thiện quy định về địa vị pháp lí, đảm bảo sự thống nhất giữa mô hình tổ chức của Đại học Quốc gia, đại học vùng và hệ thống giáo dục đại học nói chung, theo tinh thần tinh gọn bộ máy và tăng hiệu quả vận hành.

Luật làm rõ việc đào tạo bác sĩ nội trú, chuyên khoa 1 và chuyên khoa 2 là đào tạo chuyên sâu sau đại học theo hướng nghề nghiệp, không thuộc các trình độ học thuật thạc sĩ hay tiến sĩ. Bộ Y tế sẽ hướng dẫn, tổ chức và quản lí các chương trình này. Việc quy phạm hóa đảm bảo kế thừa mô hình đào tạo hiệu quả nhiều năm qua và đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.

Luật sửa đổi đưa ra các chính sách đầu tư dài hạn, trong đó Nhà nước giữ vai trò chủ đạo hỗ trợ cơ sở giáo dục đại học công lập đào tạo các ngành mũi nhọn đạt chuẩn khu vực và quốc tế, đồng thời hỗ trợ có chọn lọc các trường đại học tư thục phát triển bền vững. Chính phủ cũng nghiên cứu mô hình trung tâm đào tạo quốc tế theo hướng giống trung tâm tài chính quốc tế, song cần tiếp tục đánh giá kỹ để đảm bảo khả thi.

Nguồn tin và ảnh: Bộ Giáo dục và Đào tạo

Trên cơ sở đó, Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh phổ biến đến toàn thể viên chức, người lao động và người học các văn bản sau (chi tiết nội dung triển khai xem tại Công văn số 205/ĐHM-TTPC ngày 19/01/2026):

- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục số 123/2025/QH15

- Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15

- Nghị quyết số 248/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội Khóa XV về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

- Nghị quyết số 249/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội Khóa XV phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 – 2035.

- Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

- Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Đề nghị các đơn vị thuộc và trực thuộc Trường căn cứ chức năng, nhiệm vụ, điều kiện thực tiễn để chủ động phổ biến, thông tin nội dung, tinh thần của các văn bản luật, nghị quyết bằng hình thức phù hợp, có trọng tâm, trọng điểm.
Đề nghị viên chức, người lao động và người học của Trường tự giác học tập, tìm hiểu, tuân thủ, chấp hành pháp luật và tham gia phổ biến giáo dục pháp luật cho người dân. Trong quá trình thực hiện, cần nắm bắt và phản ánh kịp thời với các cơ quan nhà nước có thẩm quyền về ý kiến của Nhân dân, phản ánh của dư luận xã hội về tính khả thi, phù hợp của văn bản mới ban hành; kịp thời định hướng thông tin, phổ biến những vấn đề nóng, được dư luận quan tâm hoặc cần định hướng dư luận xã hội.

Ngoài ra, các đơn vị thuộc và trực thuộc Trường cần chủ động tham khảo thông tin phổ biến pháp luật tại Cổng thông tin điện tử Chính phủ https://chinhphu.vn/, Cổng thông tin điện tử Bộ Giáo dục và Đào tạo https://moet.gov.vn, Cổng thông tin điện tử Bộ Tư pháp https://www.moj.gov.vn và trang thông tin điện tử của Phòng Thanh tra – Pháp chế http://ttpc.ou.edu.vn/vi để sử dụng trong quá trình triển khai thực hiện.